ผู้เขียน หัวข้อ: ช่างแอร์อาคาร: วิธีสังเกต น้ำยาแอร์รั่ว รู้ทันสัญญาณเตือน แก้ไขตรงจุดก่อนคอมเพรส  (อ่าน 3 ครั้ง)

siritidaphon

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 1079
    • ดูรายละเอียด
ช่างแอร์อาคาร: วิธีสังเกต น้ำยาแอร์รั่ว รู้ทันสัญญาณเตือน แก้ไขตรงจุดก่อนคอมเพรสเซอร์พัง

เคยเจอไหมครับ? เปิดแอร์ทิ้งไว้นานนับชั่วโมง ลมพัดออกแรงปกติ แต่ห้องกลับไม่เย็นขึ้นเลย มีแต่ลมอุ่นๆ หรือบางวันเริ่มสังเกตเห็นละอองน้ำกระเด็นออกจากช่องลมพร้อมคราบน้ำมันเกาะตามคอยล์เย็น ปัญหาเหล่านี้มักเป็นสัญญาณเตือนยอดฮิตของอาการ น้ำยาแอร์รั่ว ซึ่งเป็นความผิดปกติที่พบได้บ่อยในบ้านพักอาศัย

หากปล่อยให้อาการน้ำยาแอร์รั่วเรื้อรังนานเกินไป นอกจากจะทำให้แอร์ทำงานหนัก กินไฟเพิ่มขึ้นหลายเท่าแล้ว ยังเสี่ยงทำให้คอมเพรสเซอร์แอร์ร้อนจัดจนไหม้เสียหาย การเรียนรู้ วิธีสังเกต น้ำยาแอร์รั่ว อย่างถูกต้อง จะช่วยให้คุณประเมินความเสียหายเบื้องต้นได้ทันเวลา เลือกวิธีแก้ไขได้ตรงจุด และยืดอายุการใช้งานเครื่องปรับอากาศในบ้านได้อย่างคุ้มค่าครับ


1. ทำไมน้ำยาแอร์ถึงรั่วได้? (ระบบปิดที่ไม่ควรลดลงเอง)

หลายคนมักเข้าใจผิดว่า "น้ำยาแอร์หมดตามกาลเวลา" เหมือนกับน้ำมันรถยนต์ แต่ในทางวิศวกรรมไฟฟ้าและระบบทำความเย็น ระบบน้ำยาแอร์เป็นระบบปิด (Sealed Loop System) หากระบบไม่มีจุดรั่วซึม สารทำความเย็น (Refrigerant) จะหมุนเวียนเปลี่ยนสถานะอยู่ภายในท่อทองแดงตลอดอายุการใช้งานโดยไม่ลดระดับลงเอง

สาเหตุหลักที่ทำให้น้ำยาแอร์รั่วซึมออกสู่ภายนอก ได้แก่:

การกัดกร่อนของสารเคมีและมลภาวะ (Formicary Corrosion): คราบความชื้น สารเคมีจากน้ำยาทำความสะอาด ผงซักฟอก สเปรย์ปรับอากาศ หรือแก๊สขยะ สะสมจนเกิดเป็นกรดกัดกร่อนแผงคอยล์เย็น (คอยล์ทองแดงหรืออลูมิเนียม) เกิดเป็นรูมดขนาดเล็กนับร้อยจุด

รอยต่อท่อทองแดงและการขันบานแฟลร์หลวม: Vibration หรือแรงสั่นสะเทือนจากพัดลมและคอมเพรสเซอร์ขณะทำงาน อาจทำให้จุดเชื่อมต่อ วาล์ว หรือเกลียวบานแฟลร์ (Flare Nut) ค่อยๆ คลายตัวออกจนน้ำยาซึมรั่ว

การเสื่อมสภาพตามอายุการใช้งาน: ท่อทองแดงบางลงจากการโดนความชื้นซ้ำๆ หรือการทอดสายท่อร้อยสายที่ไม่พ้นรังสียูวี ทำให้ท่อบิดร้าวหรือฉนวนหุ้มหลุดร่อน

การติดตั้งหรือการล้างแอร์ที่ไม่ถูกวิธี: การฉีดน้ำแรงดันสูงสาดโดนฟินคอยล์จนบิดเบี้ยว หรือการใช้สารเคมีกัดล้างแอร์ที่เข้มข้นเกินไปโดยไม่ล้างน้ำสะอาดตาม ออกฤทธิ์กัดกร่อนเนื้อโลหะจนเป็นรูรั่ว


2. 6 สัญญาณเตือนและวิธีสังเกต น้ำยาแอร์รั่ว ด้วยตัวเอง

เมื่อระบบเริ่มสูญเสียสารทำความเย็น แอร์จะแสดงอาการผิดปกติออกมาอย่างชัดเจน คุณสามารถสังเกตและตรวจสอบได้จาก 6 สัญญาณนี้ครับ:

1) แอร์ไม่มีความเย็น มีแต่ลมอุ่นพัดออกมา
สัญญาณแรกที่ชัดเจนที่สุดคือ แอร์ไม่สามารถทำความเย็นได้ตามอุณหภูมิที่ตั้งไว้ แม้จะลดอุณหภูมิลงเหลือ 16–18 องศาเซลเซียส หรือเร่งพัดลมระดับสูงสุด ลมที่ออกจากช่องปรับอากาศก็ยังเป็นเพียงลมธรรมดาหรือลมมีความอุ่น เนื่องจากสารทำความเย็นดูดซับความร้อนจากภายในห้องไประบายออกภายนอกไม่ได้

2) เกิดน้ำแข็งเกาะที่ท่อทองแดงบริเวณคอยล์ร้อน (Outdoor Unit)
เมื่อสารทำความเย็นรั่วซึมออกไป แรงดันในระบบจะลดลงอย่างมาก ส่งผลให้อุณหภูมิของสารทำความเย็นที่เหลืออยู่จุดขยายตัวลดต่ำลงจนติดลบ ความชื้นในอากาศรอบๆ ท่อส่งน้ำยา (ท่อเล็ก) บริเวณคอยล์ร้อนภายนอกบ้านจึงกลายเป็นเกล็ดน้ำแข็งสีขาวเกาะหนาแน่น หากเห็นน้ำแข็งเกาะที่ท่อทองแดงนอกบ้าน ให้สันนิษฐานได้ทันทีว่าน้ำยาแอร์รั่ว

3) มีคราบน้ำมันเกาะตามจุดเชื่อมต่อ ท่อทองแดง หรือแผงคอยล์
ภายในระบบทำความเย็น นอกจากสารทำความเย็นแล้ว ยังมี น้ำมันคอมเพรสเซอร์ (Refrigerant Oil) หมุนเวียนผสมอยู่เพื่อหล่อลื่นชิ้นส่วนเคลื่อนที่ เมื่อมีจุดรั่วซึม สารทำความเย็นจะระเหยกลายเป็นแก๊สออกสู่บรรยากาศ แต่น้ำมันคอมเพรสเซอร์จะทิ้งคราบเหนียวไว้รอบรอยรั่ว หากสังเกตเห็นคราบน้ำมันเกาะตามข้อต่อท่อ คอยล์เย็น หรือคอยล์ร้อน พร้อมมีฝุ่นเกาะหนาผิดปกติ นั่นคือตำแหน่งที่น้ำยารั่วซึม

4) ได้ยินเสียงฉีดแก๊ส หรือเสียงฟู่เบาๆ บริเวณหน้าแอร์
ในกรณีที่เกิดรูรั่วขนาดใหญ่หรือรอยแตกร้าวตามข้อต่อ คุณอาจได้ยินเสียงดัง "ฟู่..." หรือเสียงคล้ายแก๊สรั่วเบาๆ เล็ดลอดออกมาจากบริเวณแผงคอยล์เย็นในห้องขณะเปิดเครื่อง

5) มีน้ำหยดลงหน้าแอร์ หรือน้ำพ่นออกจากช่องลม
เมื่อแรงดันน้ำยาแอร์ต่ำ คอยล์เย็นภายในห้องจะกลายเป็นน้ำแข็งบางส่วน เมื่อคอมเพรสเซอร์ตัดการทำงาน หรือเมื่อน้ำแข็งละลายตัวเร็วกว่าถาดน้ำทิ้งจะรองรับได้ น้ำค้างจะเอ่อล้นถาดไหลหยดลงหน้าแอร์ หรือพัดลมกรงกระรอกจะหมุนเหวี่ยงละอองน้ำออกมาทางช่องปรับอากาศ

6) ค่าไฟฟ้าเพิ่มสูงขึ้นอย่างผิดปกติ
เมื่อน้ำยาแอร์ลดลง คอมเพรสเซอร์ระบบ Inverter หรือ Fixed Speed จะต้องทำงานรอบสูงสุดตลอดเวลาโดยไม่มีช่วงตัดการทำงาน เพื่อพยายามทำอุณหภูมิให้ได้ตามตั้งไว้ ส่งผลให้กินกระแสไฟฟ้าเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง


3. ขั้นตอนการแก้ไขเมื่อพบว่าน้ำยาแอร์รั่ว (อย่างถูกต้อง)

หากตรวจสอบพบสัญญาณข้างต้น ไม่แนะนำให้ฝืนเปิดแอร์ทิ้งไว้ และไม่ควรเติมน้ำยาแอร์เพียงอย่างเดียวโดยไม่หาจุดรั่วครับ ให้ปฏิบัติตามขั้นตอนดังนี้:

ปิดแอร์และสับเบรกเกอร์ทันที: เพื่อหยุดการทำงานของคอมเพรสเซอร์ ป้องกันมอเตอร์ร้อนจัดจนสูญเสียน้ำมันหล่อลื่นและไหม้ชำรุด

เรียกช่างผู้เชี่ยวชาญตรวจหาจุดรั่ว (Leak Detection): ช่างจะใช้วิธีอัดอัดแก๊สไนโตรเจน (Nitrogen Pressure Test) ชโลมน้ำสบู่ตามข้อต่อ หรือใช้เครื่องตรวจจับแก๊สรั่วอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Leak Detector) เพื่อระบุตำแหน่งรูรั่วที่แน่ชัด


ทำการซ่อมแซมจุดรั่ว:

หากรั่วที่ข้อต่อ/บานแฟลร์: ขันแน่นใหม่หรือตัดบานแฟลร์ท่อทองแดงใหม่

หากรั่วที่ท่อทองแดง/คอยล์: เชื่อมพอกรอยรั่วด้วยเชื่อมเงิน (Silver Brazing) หรือเปลี่ยนแผงคอยล์ใหม่กรณีคอยล์พรุนหลายจุด

ทำสุญญากาศ (Vacuum) และเติมน้ำยาแอร์ตามน้ำหนักชั่ง: ต้องดูดความชื้นและอากาศออกจากระบบด้วยปั๊มสุญญากาศจนได้ค่า Micron ตามมาตรฐาน จากนั้นชั่งน้ำหนักเติมสารทำความเย็น (R32 หรือ R410A) เข้าไปตามสเปกที่ระบุบนเนมเพลตของเครื่อง